Ozempic, Mounjaro, wel of geen goed idee?

Ozempic en Mounjaro: oplossing of uitstel?

Je kent inmiddels wel iemand. Een collega, een vriendin van een vriendin, iemand op Instagram die opeens 9 kilo lichter oogt en het er eerlijk over heeft: ze spuit zichzelf wekelijks met Ozempic of Mounjaro. En heel misschien heb je even gedacht: misschien is dit toch de makkelijke uitweg die ik nodig heb. En ik snap die gedachte volkomen. Jaren worstelen met je gewicht, en dan ineens een prikje dat het schijnbaar oplost. Wie zou daar niet even naar kijken?

Maar laat ik je meteen meenemen in wat ik al jaren zie gebeuren: diezelfde mensen spreek je over een jaar of twee vaak niet meer over hun GLP-1-succesverhaal. Een deel van hen zit dan, eerlijk gezegd, gewoon weer bij af. En een deel van hen klopt uiteindelijk bij mij aan, na het medicijn, op zoek naar wat ze daarvoor nooit hebben opgebouwd: een manier van eten en leven die ze daadwerkelijk kunnen volhouden.

Wat is het eigenlijk, en wat doet het precies?

Ozempic en Wegovy bevatten semaglutide, Mounjaro en Zepbound bevatten tirzepatide. Beide zijn zogeheten GLP-1-receptoragonisten (tirzepatide werkt daarnaast ook op een tweede hormoon, GIP). Simpel gezegd: ze bootsen hormonen na die je lichaam van nature aanmaakt na het eten. Dat zorgt voor drie dingen: je maag ledigt trager, je bloedsuiker stabiliseert, en je hersenen krijgen een signaal dat je vol zit, ook als je eigenlijk nog weinig hebt gegeten.

Dat laatste is precies waarom zoveel gebruikers vertellen dat het "stil werd in hun hoofd". Die aanhoudende gedachten aan eten waar we het in een eerder artikel over food noise over hadden, worden door dit medicijn chemisch gedempt. Dat is ook precies waarom de term food noise populair werd: gebruikers van deze medicijnen gaven het fenomeen voor het eerst een naam.

Wat laat het onderzoek echt zien?

De grote trial achter semaglutide, bekend als STEP 1, liet een gemiddeld gewichtsverlies van bijna 15% zien na 68 weken. Dat klinkt indrukwekkend, en dat is het ook. Maar lees de kleine lettertjes: dit resultaat werd behaald mét wekelijkse begeleiding op voeding en beweging erbovenop. Zelfs in de studie die deze medicijnen groot heeft gemaakt, stond het middel nooit alleen. Het stond naast precies het soort begeleiding waar ik het al die tijd over heb.

Het rekenvoorbeeld dat niemand je laat zien

Laten we dit heel concreet maken, want op papier klinkt "15% gewichtsverlies" indrukwekkend. Reken je de twee andere cijfers die we hierboven al noemden erbij op, dan verandert het plaatje flink.

Voor Mounjaro/tirzepatide valt dit rekensommetje nog ongunstiger uit: die medicatie kost, afhankelijk van de dosering, vaak tussen de €220 en €400 per maand, nog los van een eventueel begeleidingstraject erbovenop.

Dit is geen uitzonderlijk ongelukkig scenario. Dit is simpelweg wat de gemiddelde cijfers uit onderzoek opleveren wanneer je ze combineert: een fors bedrag, een intensief traject van wekelijkse prikken en bijwerkingen, voor een handvol kilo's die daadwerkelijk blijven plakken. Vergelijk dat eens met wat diezelfde tijd en toewijding had kunnen opleveren met een voedingspatroon en leefstijl die wél voor altijd standhoudt, zonder maandelijkse rekening.

De risico's die vaak onderbelicht blijven

Misselijkheid, braken, diarree en obstipatie zijn de bekende, veelvoorkomende bijwerkingen. Minder vaak, maar serieuzer: galblaasproblemen en een verhoogd risico op alvleesklierontsteking. Daar hoor je op social media veel minder over, logisch, want niemand filmt zichzelf met buikkrampen voor een voor-en-na-reel.

Dan is er nog iets dat ik persoonlijk het meest onderschat vind: een flink deel van het gewicht dat mensen op deze medicijnen verliezen, is geen vet. Onderzoek met lichaamssamenstellingsmetingen laat zien dat ongeveer een kwart tot 40% van het totale gewichtsverlies uit vetvrije massa bestaat, wat onder andere spierweefsel omvat. Zonder krachttraining en voldoende eiwit erbij (en laten we eerlijk zijn, wie start er serieus mee terwijl ze denken dat het medicijn het wel oplost) verlies je dus niet alleen vet, maar ook een deel van het weefsel dat je metabolisme en functionele kracht op peil houdt. Precies het weefsel dat je juist nodig hebt om op lange termijn gezond te blijven.

Waarom ik er geen voorstander van ben

Ik ben hier gewoon eerlijk in: ik zie dit middel in hetzelfde rijtje als elke andere quick fix die ik al jaren voorbij zie komen. Belooft veel, werkt snel, houdt geen stand. Het verschil met een sapkuur of een detoxthee is alleen dat dit spul daadwerkelijk medisch werkt op de korte termijn, wat het nog verleidelijker maakt om te denken dat het dus ook de oplossing ís.

En dat is precies waar het pijn doet. Want als je na een jaar of twee weer terug bent bij af, ondanks alle moeite, alle kosten, alle prikjes, dan is de makkelijke conclusie: ik ben zwak, ik kan het gewoon niet. Terwijl de waarheid is dat je een tijdelijke externe oplossing hebt gebruikt voor een probleem dat om een permanente, interne verandering vraagt. Dat is geen persoonlijk falen, dat is een logisch gevolg van hoe deze producten werken, of eigenlijk: niet blijvend werken.

Wat dan wél werkt

De puzzel is eigenlijk vrij simpel, alleen vraagt die iets dat geen enkel medicijn je kan geven: geduld. Een voedingspatroon dat past bij jouw leven, niet bij een protocol. Genoeg eiwit en vezels zodat je daadwerkelijk verzadigd raakt, in plaats van chemisch onderdrukt. Krachttraining zodat wat je verliest vooral vet is, en geen spiermassa. En een gezonde blik op voeding, waarbij je niet denkt in verboden en falen, maar in een basis die je kunt volhouden, ook over vijf jaar.

Dat klinkt minder sexy dan een prikje dat binnen een paar maanden resultaat geeft. Maar het is het enige dat ik in al mijn jaren als coach daadwerkelijk blijvend heb zien werken. En dat is ook precies waarom ik mensen die eerder met deze medicijnen zijn gestart, en er niet blijvend mee uitkwamen, nooit met een "zie je wel" ontvang. Je hebt niet gefaald. Je hebt alleen nog niet de basis gelegd die wél standhoudt.

Jack Staak – Plantpower Evolution

Certified Personal Trainer en Master Trainer, gecertificeerd afslankcoach en krachtcoach.